PİL

Pil, kimyasal enerjinin depolanabilmesi ve elektriksel bir forma dönüştürülebilmesi için kullanılan bir aygıttır. Piller, bir veya daha fazla elektrokimyasal hücre, yakıt hücreleri veya akış hücreleri gibi, elektrokimyasal aygıtlardan oluşur.

Pillerin bir araya gelerek oluşturdukları pil gruplarına "Batarya" denmektedir. 1960'lardan önceki lambalı radyo alıcılarında yaygın olarak kullanılmakta idi. Günümüzde ise taşınabilir bilgisayarda yaygın olarak bataryalar kullanılır. Cep telefonlarında ise, yeni çıktıklarında 3 hücreli bataryalar kullanılmakta idi. Ancak şu anda neredeyse tüm telefon modellerinde tek hücreli Lityum iyon piller kullanılıyorsa da, alışkanlık sebebi ile bunlar da hatalı olarak "batarya" diye adlandırılmaktadır.

Taşınabilir pil nedir?

Taşınabilir piller elde bir yerden bir yere rahatlıkla götürülebilen, ağırlıkça veya hacimce büyük olmayan (genellikle 1-2 kiloyu geçmeyen) ve sızdırmaz yapıdaki (içerisine veya içerisinden dışarıya hava, gaz, su veya diğer türde sıvıları geçiremeyen) pillerdir.

Taşınabilir pilleri şarj edilemeyen (tek kullanımlık) ve şarj edilebilen (çok kullanımlık) olmak üzere iki ana gruba ayırmak mümkündür.

Şarj edilemeyen pillerden genel maksatlar için yaygın olarak kullanılan üç tip mevcuttur :

a)Çinko- karbon,

b)Alkali- manganez,

c)Lityum,

Bu tipler çeşitli boyutlarda ve genellikle silindirik biçimdedirler. Ayrıca yassı ve prizmatik şekillerde de üretilebilirler.

Çapı yüksekliğinden fazla olan ve düğme pil olarak adlandırılan aşağıda belirtilen türlerde piller de mevcuttur :

a)Alkali –manganez,

b)Gümüş –oksit,

c)Lityum – manganez,

d)Çinko –hava,

Bu tip piller genelde kol saatleri, işitme cihazları ve benzeri yerlerde kullanılır.

Şarj edilebilir yapıdaki başlıca pil türleri şunlardır :

a)Nikel –kadmiyum,

b)Nikel -metalhidrit,

c)Lityum- iyon ve lityum -iyon polimer,

 Şarjlı piller çeşitli ev aletleri, bilgisayar, cep telefonları vs. de kullanım yeri bulurlar.

Kullanım ömrünü tamamlamış veya uğramış olduğu fiziksel hasar sonucu kullanılmayacak duruma gelmiş pillere atık pil denir.

Üstü çarpı işaretli çöp bidonu şekli pillerin çöpe atılmaması gerektiğini gösterir.Bu şeklin altında cıvanın kimyasal sembolü olan Hg işareti bulunuyorsa pildeki cıva miktarı ağırlıkça % 0,0005 den fazladır. Bidonun altında Cd sembolü mevcutsa  pil bünyesinde % 0,025 den fazla kadmiyum  maddesi bulunmaktadır.

Toplanan atık piller çeşitli türlerde oldukları için öncelikle kimyasal yapılarına göre ayrıştırılmaları gerekmektedir. Bu ayrıştırmada pil atıkları genellikle şarjlı ve şarjsız türler olmak üzere iki ana grupta toplanırlar. Atık piller bünyelerinde çeşitli metalleri içermektedirler ve şarjlı pil türlerinde nikel, kobalt,vs, gibi değerli metaller bulunduğundan, bu tipteki atıklar yurt dışındaki geri dönüşüm tesislerine gönderilirler. Şarj edilemeyen çinko-karbon, alkali-manganez, vs. gibi pillerin atıklarının ekonomik getirisi daha düşüktür ve geri dönüşüm işlemleri, toplama miktarları fazla değilse, maliyetlidir. Bu nedenle bu tür pillerin atıkları bertaraf işlemine tabi tutulur. Ülkemizde henüz taşınabilir türdeki pil atıklarını geri dönüştüren bir tesis yoktur.

Atık pil ve akümülatörlerin ayrı toplanması, taşınması, depolanması, geri dönüşümü veya bertarafını sağlamak üzere T.C Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından 31 Ağustos 2004 tarihinde Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği yayımlanmıştır.

Bu yönetmeliğin kapsamında pil üretici ve ithalatçılarının belediyelerin pil ürünlerinin dağılımı ve satışını yapan kuruluşların ve tüketicilerin yükümlülükleri ayrı ayrı belirtilmiştir.